Blog

Artikel 4: Vragen en opdrachten

GEPLAATST APRIL 28, 2020       Gerjan Zweers

Vragen:

Houdingen

In mindfulness worden zeven houdingen onderscheiden die leiden tot reactiviteit. Elke houding gaat gepaard met gedachten. De tegenovergestelde houdingen wijzen je de weg naar acceptatie en mildheid. Welke pas jij toe? Welke zijn een gewoonte? Wat is een uitdaging? En hoe komt dat denk je? Wat zou het je kunnen opleveren als je die uitdaging aan gaat?

1.     Oordelen – Niet oordelen

Oordelend denken (‘Goed’/’Niet goed’) verhindert ons om volledig bewust te zijn van het moment zelf. In plaats daarvan komen we in een reeks van gedachten terecht. Minder oordelen komt neer op erkennen dat je niet alles weet. Je luistert dan beter, ziet scherper en merkt meer op. Je bent opener en ontvankelijker.

2.     Ongeduld – Geduld

Ongeduld gaat gepaard met de gedachte: ‘Dit moet veranderen’. Bij geduld laat je zien dat je begrijpt en accepteert dat dingen hun tijd nodig hebben.

“Heb je het geduld om te wachten tot de modder zakt en het water helder wordt? Kun je in stilte verwijlen tot de juiste handeling vanuit zichzelf ontstaat?” – Lao Tse

3.     Weten – Frisse blik

Elk nieuw moment is uniek. Al leg je elke dag dezelfde route af naar je studie of werk, al volg je elke dag hetzelfde ritueel bij het naar bed brengen van je kinderen, je ervaring kan telkens anders zijn. Laat je je verwonderen en ga je nieuwe mogelijkheden zien of weet je het wel en denk je ‘Ken ik al’?  

4.     Wantrouwen – Vertrouwen

Vanuit een houding van wantrouwen ontstaan gedachten als ‘Hoe moet het nu?’. Als je in het leven kunt vertrouwen, dan weet je dat er vanzelf oplossingen komen. Oplossingen die je nu wellicht nog niet kan bedenken of voorzien, maar die bij je zullen passen.

5.     Streven – Niet streven

Doelen stellen en plannen maken, helpen om richting te geven. Maar als je bij wat je doet, bezig bent met dit verkrijgen of bereiken of met de gedachte dat je iets moet, dan kan je niet tegelijk mild en open waarnemen wat er op dat moment is. Niet streven is erop vertrouwen dat als je aandacht hebt bij wat je nu doet dat je dan uiteindelijk vanzelf bij een goed einddoel uitkomt.

6.     Verwerpen – Aanvaarden

Besteed je energie aan het ontkennen wat er al is? “Nee, dit niet!”. Als je je tegen een ervaring verzet, dan sta je er niet meer voor open. Je kunt alleen aanwezig zijn in het moment als je de huidige ervaring ziet en aanvaardt zoals die is. Als het niet leuk is, dan is het niet leuk. Als er pijn is, ongeduld of angst dan is dat zo. Dat is wat anders dan lijdzaam toezien. Pas als je de huidige ervaring kan (h)erkennen voor wat ze is, kan je bewust een goede afweging maken over wat vervolgens te doen.

7.     Vasthouden – Loslaten

Probeer je momenten vast te houden, omdat je niet wilt dat ze voorbij zijn? Dan is je gedachte ‘Dit moet doorgaan’. Loslaten lijkt misschien een activiteit, maar eigenlijk is vasthouden de (re)activiteit. Loslaten is het open houden van je hand, om vrij te laten zijn, wat je anders omklemt.

Overtuigingen

Aan welke overtuiging(en) hou je vast? Wat maak je jezelf wijs? Bijvoorbeeld: “Een baan vinden die leuker is, lukt toch niet”. “Ik ben nu eenmaal afhankelijk van hem, dus ik kan me maar beter gedeisd houden”. “Zonder drank wordt het niet gezellig”. “Ik heb recht om me nog slachtoffer te voelen, want wat zij gedaan heeft, kan echt niet door de beugel”. “Ik heb het toen niet goed gedaan, ik zal daar nog lang voor moeten boeten”.

Welke gedragspatronen houd je daardoor in stand? En wat is het effect daarvan? Wie ben je zonder die overtuiging(en)?

Emoties

Welke terugkerende emotie(s) vind je lastig? Hoe ga je daar nu mee om? Wat is je reactie? Met welk effect? Wat maakt de emotie(s) zo lastig of hardnekkig?

Pas de komende dagen voor jezelf de HEEL methode toe bij emoties die je lastig vindt.

 
Opdrachten:

Opkomende gedachten

Vandaag als je thuis op de bank zit, of bijvoorbeeld in de tuin of achter je pc, en je bent net klaar met wat je aan het doen was, blijf dan nog even 5 minuten zitten. Je besluit om deze 5 minuten even niets te doen. Je gaat alleen kijken naar gedachten die opkomen. Je wilt ze niet begrijpen of veranderen en ook niet opvolgen. Alleen kijken. En kijk dan na een poosje of je je gedachten kan benoemen. Bijvoorbeeld, gedachten over dingen die je nog gaat doen: ‘toekomst’. Gedachten over dingen die al gebeurd zijn: ‘geweest’. En gedachten over wat je nu doet of denkt: ‘denken over’. Verlies je niet in de inhoud van gedachten. Blijf dit gewoon 5 minuten doen, op een milde manier, zonder streven.

Wat is je opgevallen?

Buitenaards wezen

Bij de vraag over houdingen heb je gelezen over ‘frisse blik’. Hoe is het met jouw frisse blik?

Kijk eens of je vandaag kan doen alsof je een buitenaards wezen bent dat hier op aarde komt rondsnuffelen. Bekijk alles dat je tegenkomt met verwondering. Alsof je het nog nooit geproefd, gevoeld, geroken of gehoord hebt. Laat je verrassen en merk op hoe het is om geen betekenis te geven en niet te oordelen. En als je toch oordeelt, kun je dan mild zijn naar jezelf?

Prettige gebeurtenissen

Zelfs bij aangename ervaringen neemt de automatische piloot het geregeld over. Door onze houding nemen we vaak niet de tijd om prettige dingen echt te ervaren. Als je opmerkzaam bent op een prettige gebeurtenis wordt je ervaring intenser. Het effect strekt zich uit tot voorbij het moment zelf.

Zeker in deze tijd kan het fijn zijn om het effect van plezierige ervaringen te vergroten. Dat kan door je werkelijk bewust te zijn van de prettige gebeurtenissen op je dag en van de gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties die er zijn als je die aangename ervaring beleeft. Het gaat om kleine gebeurtenissen, momenten die we allemaal kennen en die vaak langs kunnen komen: een onverwachte glimlach van iemand, een meevallertje of een flard muziek uit een raam, zoals in Italië de laatste tijd vaak is te horen.

Sta vandaag en morgen stil bij de prettige gebeurtenissen die zich voordoen. Identificeer je niet met de gebeurtenis, voeg niets toe aan je ervaringen, maar merk eenvoudigweg je ervaringen en reacties op (als een toeschouwer). Welke gedachten, gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen ervaar je tijdens de prettige gebeurtenis? Noteer vandaag en morgen aan het eind van de dag, zo precies mogelijk, al je ervaringen bij de prettige gebeurtenissen. Gebruik daarbij de precieze woorden of beelden die op dat moment bij je opkwamen. Wat valt je op?

Artikel 3: Meer momenten van bewustzijn

GEPLAATST APRIL 14, 2020       Gerjan Zweers

Wat kan je doen voor meer momenten van bewustzijn?

Bewustzijn is niet iets dat je kan doen. Wat je wel kan doen, is het creëren van gunstige omstandighedenZodat het een gewoonte wordt om een milde, open en accepterende houding aan te nemen. Een nieuwe gewoonte die je de plaats laat innemen van gewoonten als ongeduldig zijn, streven, wantrouwen, oordelen, vasthouden en afwijzen. Je hebt net kunnen lezen dat deze houdingen reactiviteit veroorzaken en zo belemmeringen vormen voor momenten van bewustzijn. Misschien kan je het ook zo zien: Bewustzijn is er altijd. Je zou dus altijd ‘aan’ kunnen staan, net als een handjevol anderen op deze planeet. Maar als bijvoorbeeld oordelen of wantrouwen je gewoonte is, dan sta je altijd ‘uit’.

Helaas zijn houdingen die zorgen voor reactiviteit inmiddels vaak al gewoonten geworden. De houding is, net als mijn ongeduld, tot je comfortzone gaan behoren. Ze geeft je een gevoel van bekendheid en veiligheid en daarmee van grip en controle. En deze houding helpt je om je identiteit, de gedachten die je over jezelf hebt, in stand te houden.

Zo’n houding kan ook een gewoonte zijn geworden, omdat je je zo verdedigt tegen het ervaren van een pijnlijk moment. Een houding als afwijzen, oordelen of ongeduld, zorgt ervoor dat je het moment niet echt hoeft te ervaren. Als je gaat onderzoeken waar dit vandaan komt, kan je weleens ver terug moeten in de tijd. Als kind hebben we namelijk (bijna) allemaal wel eens emoties ervaren die toen te pijnlijk voor ons waren om helemaal te verwerken. Over zo’n kwetsbare plek bouwen we vervolgens een afweerlaag om dezelfde pijn in de toekomst te voorkomen. Als er een moment is (of dreigt), waarin deze pijn wordt geraakt, dan nemen we eenvoudig een houding aan die ons wegvoert van dat moment. En als dat maar vaak genoeg gebeurt dan wordt dat vanzelf een automatisme of gewoonte. Maar ja, die emoties blijven natuurlijk terugkomen. Hoe harder je ze probeert te negeren hoe hardnekkiger ze zelfs worden.

Om dit soort gewoonten te doorbreken, helpt het dus om beter om te gaan met de emoties die we lastig vinden. Maar hoe dan? Een overzichtelijke (maar daarmee nog niet eenvoudige) methode hiervoor is de HEEL methode. HEEL staat voor:

Herkennen – Herkennen dat er een emotie is, welke dit is en waar die zich uit in je lijf. Bijvoorbeeld een knoop in je maag.

Erkennen – Jezelf toestaan en accepteren dat je op dit moment die emotie hebt. Bijvoorbeeld met de gedachte: “Eigenlijk is het niet zo gek dat ik dit nu voel”.

Expressie geven – Als je de emotie hebt erkend, is de volgende stap het expressie geven aan de emotie. Dit kan door het uit te spreken. Bijvoorbeeld door te zeggen: “Dit maakt me verdrietig” of “Hier wordt ik bang van”. Het van je af schrijven, helpt ook. En nog een andere manier is toe ademen naar de plek in je lijf waar je de emotie voelt. Dit heeft als voordeel dat de energie van de emotie blijft stromen in je lijf en niet gaat vastzitten.

Loslaten – Loslaten vindt vanzelf plaats na de drie vorige stappen. Je herhaalt in feite de drie vorige stappen, totdat de emotie is verdwenen.

Maar volg wel alle stappen, want als je één van de E’s weglaat, verandert HEEL in HEL!

Je motivatie vergroten

Beter omgaan met lastige emoties vraagt moed en wilskracht. En daarmee ben je er nog niet helemaal. De beste strategie om een oude gewoonte definitief achter je te laten, is er een nieuwe voor in de plaats laten komen. Maar ook dat vraagt wilskracht. De waarde van een milde, open en accepterende houding ontdekken en dit tot een nieuwe gewoonte maken, begint daarom bij je motivatie. Wat is jouw motivatie voor (meer) momenten van bewustzijn? Wat wil je dat dit oplevert? Hoe brengt het je dichter bij wie je bent en bij wat voor jou belangrijk is? Hoe helpt het bij jouw missie, jouw keuzes en jouw lef om daarnaar te handelen?

Door hiervoor enkele van mijn ervaringen en inzichten met je te delen, heb ik een perspectief willen schetsen dat mogelijk aantrekkelijk voor je is. Juist in deze tijd waarin (veel onprettige) gebeurtenissen, gedachten en emoties elkaar snel opvolgen, zou dit je veel kunnen brengen. Maar ook de vragen en opdrachten in de bijlage van dit artikel, zijn bedoeld om je motivatie te verdiepen. Door te ontdekken hoe sommige dingen nú voor je werken en je voor te stellen hoe dit ook anders zou kunnen zijn. Zo gaat langzaam maar zeker een beeld ontstaan van een, voor jou, lonkend perspectief.

Die inspiratie en motivatie gaan je helpen bij het zetten van de eerste paar stappen. Voor deze eerste stappen wordt namelijk een besluit en wat discipline gevraagd. Het besluit om een paar momenten van je dag tijd vrij te maken. En de discipline om die momenten te experimenteren met andere manieren van aandacht. Dát zijn de gunstige omstandigheden die je kan creëren voor meer momenten van bewustzijn. En waar je nu direct mee kan beginnen! “Je kan zeggen ‘Ik heb geen tijd om ergens bij stil te staan, ik ben te druk om bewust te zijn’. Dat is prima. Je moet alleen weten wie de beslissingen neemt. Het leven ligt niet buiten je macht.” – Cheri Huber.

Het goede nieuws is dat het na die eerste stappen vanzelf gaat. Je hebt dan geproefd aan (meer) momenten van bewustzijn. Vanuit bewustzijn heb je ruimte en vrijheid ervaren voor je respons bij een impuls. En vanuit die ruimte heb je kunnen handelen en gewaarzijn. Dat geeft je vanzelf (mindblowing) inzichten en de inspiratie en motivatie om van je dagelijkse momenten een routine te maken. En door die routine wordt het vervolgens gewoonte om een milde, open en accepterende houding aan te nemen. Het wordt je nieuwe ‘way of life’.

Kortom: het vraagt om een krachtig besluit

Zoals je ziet, gaat het niet om een training. Trainingen geven vooral invulling aan onze behoefte om ergens voor te willen werken. Hoe meer ik werk hoe beter het zal gaan. Steeds meer oefenen om ergens (heel) goed in te worden. De meeste zelfhulpboeken en bijvoorbeeld ook mindfulness trainingen zijn hierop gebaseerd. Maar je hoeft hier geen spieren te trainen, zoals in de sportschool! Het gaat niet om hoe lang en hoe goed je kan mediteren! Bewustzijn kan je niet doen. Bewustzijn mediteert zelf niet.

Het enige dat je ‘moet’ doen is een besluit nemen voor dagelijkse momenten waarin je niets ‘moet’. Momenten waarbij je de aandacht op een andere manier richt dan gewoonlijk tijdens je dag. Momenten van open aandacht. Meer naar binnen gericht ook, terwijl je je mind buitenlaat.

Hoe precies? … Volgende keer krijg je meerdere uitdagingen aangereikt, waarmee je kan experimenteren. Met daarbij handvatten om te ontdekken wat voor jou werkt (en wanneer).

Maar heb je nu al motivatie om te gaan experimenteren (en anders misschien nadat je voor jezelf de vragen uit de bijlage hebt beantwoord), stuur me dan hier een berichtje. Dan krijg je van mij alvast een audio met uitleg voor een eerste experiment.

Artikel 2: Hoe werkt bewustzijn?

GEPLAATST MAART 31, 2020       Gerjan Zweers

Vorige keer liet ik je zien dat er vijf niveaus zijn waarop je gunstige omstandigheden kan creëren voor voluit leven. Voor het ervaren van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling:

1.  Meer momenten van bewustzijn

2.  Ontdekken wie je bent en waartoe

3.  Invullen van rollen

4.  Ontwikkelen van je talenten

5.  Kiezen en creëren van je omgeving

De basis onder alles is bewustzijn. Vanuit bewustzijn ontdek je wie je bent, kan je helder kiezen en durf je te doen. Daarom ga ik hier in op de vraag: hoe werkt bewustzijn?

Maar eerst een oud verhaal…

Er was eens een arme oude man wiens enige bezit een schitterende schimmel was. Al jaren zeiden de mensen uit het dorp hem het paard te verkopen, omdat het een hoop geld op zou brengen en hij verder geen cent had om uit te geven. “Het paard is een deel van mijn familie, en je familie verkoop je niet,” was steevast zijn antwoord.

Op een nacht verdween het paard uit zijn stal en de mensen zeiden: “Zie je nou wel, dan had je maar niet zo dom moeten zijn en het beest moeten verkopen, wat een ongeluk.” Maar de oude man zei: “Wie weet of het een geluk is of een ongeluk. Het enige dat ik weet is dat het paard weg is. Maar of het een ongeluk is? Wie kan er verder kijken dan zijn neus lang is?”

Een aantal weken later kwam het paard op een nacht met twaalf andere, wilde paarden terug naar de stal. Blijkbaar was het losgebroken om zijn soortgenoten te zoeken en had het uiteindelijk de weg naar zijn baas teruggevonden. De mensen uit het dorp zeiden: “Je had volkomen gelijk. Het was juist een geluk dat het beest er vandoor ging, want nu ben je een vermogend man.”

Maar de oude antwoordde: “Wie weet of het een geluk of een ongeluk is. Het enige dat ik weet is dat het dier met twaalf andere paarden is teruggekomen. Maar of het geluk of ongeluk is…?”

In de volgende dagen probeerde de zoon van de oude man de wilde paarden te temmen en viel daarbij van een woeste hengst. Beide benen werden verbrijzeld. De mensen uit het dorp zeiden: “Je had gelijk, want nu is je zoon invalide en een groter ongeluk kon je haast niet overkomen.”

De oude man verzuchtte: “Wanneer houden jullie eindelijk eens op met te doen alsof je vandaag weet hoe morgen zal zijn?” Een paar maanden later brak er oorlog uit in het land, en alle gezonde jonge mannen van het dorp moesten in het leger dienen en werden naar het front gestuurd. Geen een keerde levend in het dorp terug. En de mensen uit het dorp zeiden…

Hoe werkt bewustzijn?

Over bewustzijn zijn duizenden boeken geschreven. Je kan er de rest van je leven over lezen. En dan nog blijft het abstract als je het niet zelf hebt ervaren. Het laat zich nu eenmaal moeilijk in woorden vangen. Ik zal er daarom kort over zijn en alleen eigen ervaringen en inzichten met je delen. Misschien inspireert het je, dat zou zo maar kunnen. In de metafoor van Rumi die ik vorige keer aanhaalde, zijn we immers allebei “de hele oceaan in een druppel”…

Ongeveer 8 jaar geleden beleefde ik een bijzonder moment. Het was tijdens de 4e dag van een retraite, ergens in de bossen van Noord-Italië. Op gegeven moment zag ik ineens alles glashelder. Het was alsof ik toen, op mijn 37e, voor het eerst werd aangezet. Beter kan ik het niet uitdrukken. Het ‘moment’ duurde een avond, een nacht en de hele volgende dag. Met al mijn zintuigen tegelijk nam ik helder al het leven om me heen waar. Het leven dat ‘gewoon’ leefde. Net als al die tijd daarvoor. Ik had het alleen niet eerder zo waargenomen. Wat ik waarnam was gewoon leven. Maar ineens werd duidelijk dat woorden tekortschieten om te beschrijven wát leven eigenlijk is. Een intens, rijk, onvoorspelbaar, uitbundig, kloppen, stromen en ruizen… te wonderlijk voor taal.

Ik nam waar hoe overal om mij heen leven is en ik ook leven ben. En dat daartussen geen scheidslijnen zijn. Hoewel ik wel de verschillende vormen van leven kon zien. Tegelijk was ik continu gewaar van mijn ervaring. Van mijn houding, gevoelens en gedachten. Ik merkte dat het niet nodig was om betekenis te willen geven aan alles. En ik zag mijn neigingen om te reageren en anticiperen. Er was afstand en ruimte. Identificatie was er niet. Door de ruimte die ik ervoer vanuit dit bewustzijn, lag er continu een milde glimlach op m’n gezicht. Die werd alleen af en toe verstoord door een spontane lofzang op het leven: halleluja! Dat zal een conditionering uit mijn christelijke jeugd geweest zijn :).

Ik wás op dat moment leven. Het werd niet belemmerd door alles dat ik denk te weten over het leven en over mezelf, niet door gedachten over ervoor of erna en zelfs niet door interpretaties van wat in het moment gebeurde. Volledig leeg en vrij. Tegelijk was ‘ik’ gewaarzijn (of bewustzijn) van leven. Dat klinkt misschien nogal verheven, maar het was juist heel natuurlijk. Een soort natuurlijke staat, als mijn denken (mind) niet in de weg zit.

Deze ervaring zorgde meteen voor een aantal mindblowing inzichten. Ik kwam daar in Italië een paar dingen ‘voorgoed’ te weten… een heel prettige en zekere manier van weten. Lees hieronder verder over drie van die inzichten:

1.  Ik geef betekenis

Ik geef betekenis aan wat gebeurt. Raar om op je 37e levensjaar ineens te ervaren en te beseffen hoe vanzelfsprekend het is dat niets van zichzelf betekenis heeft. Sommige dingen/ prikkels kan ik ervaren als prettig, andere onprettig. Sommige duren lang, andere kort. Dat is van zichzelf niet goed of slecht. Het is. Vandaar de boodschap van de oude man uit het verhaal. En het is ook de reden dat de volgende uitspraak van de Boeddha wereldwijd bekendheid kreeg: “De wereld die we ervaren, creëren we in onze geest”.

 2.  Ik kan ‘zijnd doen’

Ik kan als persoon handelen vanuit bewustzijn. Alle aandacht is dan in de handeling zelf. Het wordt moeiteloos. Een bevestiging van het principe: waar aandacht is daar gaat energie naartoe. Tegelijk is er dan een gewaarzijn van de handeling en van het samenspel met de omgeving. Dát ervaren, moeiteloos handelen en tegelijk gewaarzijn, geeft een ongekend geluksgevoel.

In Italië werkten we bijvoorbeeld regelmatig in de boomgaard van de locatie waar we verbleven. Op een middag ging ik daar pruimen plukken. Op momenten leek alles samen te vallen. Het bestaan van de pruimenboom, de prachtige pruimentrossen, het onderscheiden van rijpe en onrijpe pruimen, mijn oog-hand coördinatie, armen die reikten naar de takken en vingers die de pruimen soepel van de takken risten. Er was geen streven. En ook geen identificatie of afkeer, onrust, afleiding, ongeduld en twijfel. Het was alsof de pruimen werden geplukt. Moeiteloos. Ik noem dat ‘zijnd doen’.

Je kan alleen het huidige moment ervaren. Het leven zoals het zich nú voordoet. En nú. En nú. Op momenten zoals in de boomgaard heb ik een milde, open en accepterende houding. Bij zo’n houding is er ruimte om intuïtief te handelen in het moment. De weg is dan vrij voor creativiteit. Als ik een andere houding aanneem, bijvoorbeeld als ik het moment wil vasthouden of veranderen, méér wil of dóór wil, er een oordeel over heb of gesloten ben (‘dit ken ik nu wel’), dan ben ik niet meer in het moment. In plaats daarvan creëer ik een kloof. Die kloof zorgt ervoor dat mijn lichaam verstrakt, m’n hart sneller gaat kloppen en gedachten en emoties elkaar sneller opvolgen. Dit wordt opgepikt door de amygdala (de gevarensensor in ons brein) en die zorgt er voor dat de kloof nóg groter wordt. Zo heeft wat simpel en klein begon bij mijn houding, grote effecten tot gevolg.

3.  Mijn houding en gedrag worden vaak door conditionering bepaald

Door conditionering (automatisering van wat ik leer) zet ik bepaalde reacties automatisch in gang. Vaak is dat fijn. Ik kan me dan laten varen op de werking van mijn onbewuste. De respons die kort volgt op elke impuls voer ik dan automatisch uit. Ik handel impulsief, wat dus anders is dan intuïtief. Als ik in Italië bij elke stap aandacht nodig had gehad om te lopen, dan had ik niet zo veel om me heen kunnen kijken. Omdat het lopen ‘vanzelf’ ging, heb ik echt héérlijk kunnen genieten van de prachtige natuur!

Mijn gedragspatronen zijn voor een deel ook evolutionair bepaald. Ik reageer dan primair, instinctief. Daar kwam ik achter toen ik in Italië ineens schrok van een touw op de grond. In het schemerlicht had ik het aangezien voor een slang… terwijl ik (buiten de dierentuin) nog nooit een slang had gezien.

Ik heb ook gemerkt dat een ingesleten gedragspatroon taai kan worden. Dat gebeurt als mijn reactiviteit wordt bevestigd door een overtuiging (een gedachte over iets die ik niet op volledige waarheid heb onderzocht). Zo kamp ik sinds m’n vroege jeugd met de overtuiging ‘lekkere hapjes = gezellig’. Als ik lekker eten zie, krijg ik een taaie, automatische reactie om te gaan snaaien. Deze gewoonte kwam in Italië elke dag een paar keer voorbij, want jemig wat hebben ze daar veel lekker eten! Maar van een afstandje is die taaiheid toch wel grappig om te zien :).

Veel van mijn overtuigingen zijn cultureel bepaald. Vorige keer haalde ik al een overtuiging aan uit onze cultuur: ‘meer = beter’. Maar in onze cultuur worden meer overtuigingen bevestigd die zo een schijn van waarheid meekrijgen. Zoals ‘tijd moet nuttig besteed’. Deze en andere culturele overtuigingen zag ik in Italië regelmatig voorbij komen. Op een later moment deel ik graag nog meer over culturele overtuigingen en hoe ze werken.

Tot slot zag ik dat niet alleen gedragspatronen taai kunnen worden. Dit geldt ook voor houdingen. Vroeger op school kon ik soms al moeilijk wachten op mijn beurt. Dan riep ik door de hele klas het eerste dat in me opkwam. Ik was ongeduldig en wilde snel door, terwijl we nog niet zo ver waren. Omdat ik ging geloven dat het voor mij nu eenmaal zo werkt, dat ik nu eenmaal zo ben, werd die ongeduldige houding steeds meer een gewoonte. Het werd steeds lastiger om een milde, open en accepterende houding aan te nemen. Uiteindelijk werd die gewoonte om ongeduldig te zijn bijna een karaktertrek. Maar in Italië zag ik dat dat niet hoeft. Dat ik tóch ook goed anders kan.

Artikel 1: Voluit leven

GEPLAATST FEBRUARI 22, 2020       Gerjan Zweers

Super: die momenten waarop je je compleet vrij voelt. Dat niets je belemmert. Je helemaal aan staat en voelt dat je leeft. Geweldig is dat!

Misschien sta je op een alpentop. Of je bent aan het relaxen in de sauna of onder de douche na het sporten. Misschien ken je deze momenten van het barbecueën met goede vrienden of tijdens een concert van je favoriete artiest. Of wanneer je zelf op een podium staat?

Momenten van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling. Ultieme momenten waarin je voluit leeft… onbetaalbaar!

We ervaren deze momenten als bijzonder. Ze zijn anders dan hoe we ons doorgaans voelen. Maar stel dat je dit veel vaker kunt ervaren. Elke week. Elke dag. Elk uur… Zonder er steeds op uit te hoeven of op een bergtop te wonen.

Stel dat je dit veel vaker kunt ervaren...
Wat niet helpt

We zijn, of we willen of niet, steeds meer onderdeel geworden van systemen die steeds vaker draaien om ‘meer’. Meer er-op-uit, meer kicks, meer nieuws en informatie. Maar ook meer invloed, meer verantwoordelijkheid, meer impact maken, meer aanzien, meer klanten of publiek, meer tijd en geld en meer of duurdere spullen. Systemen waar ‘meer’ gelijk staat aan ‘beter’ en waar iets ‘fictiefs’ als aanzien en geld voor ‘waar’ wordt gezien. Het zet ons aan tot ‘pieken’. Even succes en voldoening ervaren om daarna terug te vallen en opnieuw toe te werken naar zo’n piekervaring. En als compensatie voor dit ‘werken’ gaan we vaker naar de sportschool of hardlopen. Op zich natuurlijk niet verkeerd, alleen lopen we ook daar het risico om besmet te raken met het meer = beter-virus: “Tja, je moet toch ooit een keer een (halve) marathon gelopen hebben hè”.

Die continue drive naar meer staat haaks op het onbetaalbare gevoel van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling. Logisch dat je je afvraagt wat je dán kan doen om dit vaker te ervaren! Dat is de vraag waar ik me de afgelopen 25 jaren op heb gericht. En de inzichten die ik daarbij heb opgedaan, zal ik hier met je delen.

Wat je kan doen

Je hebt je leven niet volledig in de hand. Wat je kan doen, kan je daarom het beste zien als het creëren van ‘gunstige omstandigheden’. Hoe kan je omstandigheden creëren waardoor je veel vaker momenten van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling gaat ervaren? Aan de hand van twee metaforen neem ik je kort mee in wat het betekent om gunstige omstandigheden te creëren. En hoe het komt dat juist die onbetaalbare momenten van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling ons zo rijk doen voelen.

Het leven wordt vaak vergeleken met een rivier. Niet voor niets. Flow is de kern, de essentie van een rivier én van het leven. De natuurelementen zorgen voor ‘gunstige omstandigheden’ voor een rivier om te blijven stromen: het aardoppervlak bestaat voor 70% uit water en kent hoge bergen en diepe dalen. De zon en atmosfeer zorgen voor de rest: druppels vormen eerst samen een bergmeer, vinden daarna hun weg door het landschap om tenslotte uit te monden in een zee of oceaan. Zolang de natuur blijft zorgen voor de juiste omstandigheden en er geen belemmeringen optreden, komen er nieuwe druppels en zal de rivier blijven stromen. Continue flow, zonder echt begin of einde. Ook voor ons geldt: zolang we gunstige omstandigheden blijven creëren en geen belemmeringen opwerpen, zijn we in flow en proeven we de smaak van vrijheid en moeiteloosheid. Die smaak, of dat gevoel, is onlosmakelijk verbonden aan de flow van het leven. Net als een geur is verbonden aan de bloem.

Ook de metafoor van een oceaan wordt veel gebruikt voor het leven. We zien onszelf als (unieke) druppels die samen één geheel vormen, een oceaan. Rumi gaf dit in zijn prachtige poëzie zelfs een extra dimensie:  “You are not a drop of the ocean, you are the entire ocean in a drop”. Wat een manier om uit te drukken hoe we met elkaar verbonden zijn én dat de potentie van de hele oceaan in ons allemaal is! 

"You are not a drop of the ocean, you are the entire ocean in a drop"

Het realiseren van jouw potentie brengt dat ultieme gevoel van vervullingEn wanneer je de eenheid in jezelf en de ander herkent, word je overspoeld door dat geweldige gevoel van verbinding. Mooi toch, dat gunstige omstandigheden creëren de enige inspanning is die je daarvoor hoeft te doen?

Gunstige omstandigheden creëren op 5 niveaus

Na jaren van coaching kan ik concluderen dat we op 5 niveaus invloed hebben op het ontstaan van ultieme momenten van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling:

Een belangrijk deel gaat over het ontdekken wat jou als persoon uniek maakt. Wie ben je? Waartoe? Wat is je kern, wat drijft en motiveert jou? En dat niet alleen ontdekken, maar ook als kompas gaan gebruiken. Drie andere gebieden gaan voornamelijk over het maken van gepaste keuzes: welke rollen ga je invullen, welke talenten ga je verder ontwikkelen en welke omgeving kies je en houd je in stand? Op elk niveau kan je omstandigheden creëren die maken dat je veel vaker het ultieme gevoel van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling gaat ervaren. Daar kom ik later op terug…

Maar de basis onder alles, waar je dus zou willen beginnen, is het niveau van bewustzijn. Kan je continu bewust zijn van wat jou drijft? Hoe kan je bewust gepaste keuzes maken? Daarbij speelt mee hoe…

  • bewust je bent van jezelf en anderen
  • je omgaat met gedachtenstromen en automatische gedragspatronen
  • je schakelt tussen brede aandacht en focus
  • bewust je bent je van je overtuigingen en het effect daarvan
  • je omgaat met (mogelijke) pijn en emoties
  • je compassie hebt voor jezelf en een ander
  • bewust je bent van zintuiglijke waarnemingen
  • je gebruik maakt van intuïtie, etc.

De volgende keer zal ik dieper ingaan op deze basis. Hoe werkt bewustzijn en hoe creëer je omstandigheden om dit er meer te laten zijn? Ik zal daarbij veel tips en oefeningen aandragen die je helpen om meer te kunnen handelen vanuit bewustzijn. En ja, in dit verband geldt echt: ‘meer = beter’ :-).

Kortom

Het is mogelijk om veel vaker ultieme momenten van vrijheid, moeiteloosheid, verbinding en vervulling te ervaren. Je kan daarvoor op 5 vlakken gunstige omstandigheden creëren. Wat dat inhoudt, zal ik hier om de week verder uitdiepen. Ik zal niet alleen stilstaan bij WAT je kan doen, maar je ook tips en oefeningen meegeven voor HOE je dit integreert in je leven. Met daarbij voorbeelden van wat heeft geholpen (en niet heeft geholpen) in mijn eigen leven.

Jaren geleden ben ik begonnen hiervan mijn werk te maken. Je kan nu op verschillende inspirerende locaties in het land -in onze prachtige natuur- MindEase lessen, workshops en retraites en trainingen bijwonen. Voor elk wat wils. Je kan ook kiezen voor persoonlijke coaching. Zo ga je op informele én inspirerende wijze ontdekken hoe je steeds meer vervuld en voluit leeft.

Over 2 weken lees je hier of op LinkedIn het vervolg! Maar wil je daar niet op wachten? Wil je nu al een oefening ontvangen waar je mee aan de slag kunt, schrijf dan hier JA in het contactformulier of stuur me een persoonlijk bericht dan komt het jouw kant op.